Alexander Techniek:
Inleiding
'n gebruiksaanwijzing voor jezelf
Een lessituatie
Anders dan andere technieken
F.M. Alexander

Kleine advertenties:


Ontwerp: www.shanra.nl

Ontwerp: www.shanra.nl

Pad naar dit artikel: Hoofdmenu > Dans, houding en beweging > Alexander Techniek >

Een lessituatie 3

Om juist en schadevrij gebruik te kunnen maken van een auto, van geluidsapparatuur, van huishoudelijke apparatuur, van welke apparatuur dan ook, moet je de gebruiksaanwijzing kennen en volgens deze gebruiksaanwijzing te werk gaan.
Hoeveel energie steken veel mensen bijvoorbeeld niet in het bestuderen van de gebruiksaanwijzing van hun computer, met de bedoeling de mogelijkheden ervan te leren kennen en deze toe te passen in hun leven.

Vaak komen ze niet op het idee om hetzelfde te doen met hun veelzijdige motoriek, terwijl het er in de praktijk van het leven toch in de eerste plaats op aan komt de 'gebruiksaanwijzing' van het 'zelf' in houding, bewegen, handelen en reageren te leren kennen en toe te passen.

In de nu volgende beschrijving wordt uiteengezet wat er in een Alexander Techniek-lessituatie gebeurt.

Een beschrijving van de - letterlijke - hand-leiding door een leraar geeft een eerste indruk van de wijze waarop de Alexander Techniek werkt.

In de lessituatie met een leraar (her-)coördineert deze met haar handen het algemeen dagelijks lichaamsgebruik van haar leerling.

• in rust en beweging, zoals tijdens het staan, het zitten op een stoel, het opstaan van een stoel, het rechtop gaan, e.a.,
• en vervolgens tijdens het uitoefenen van een (beroeps)activiteit zoals bijvoorbeeld met een beeldscherm werken, een muziek instrument bespelen, een vergadering voorzitten, e.a..

Dat gebeurt uiteraard samen met de leerling, die in de loop van de tijd en op grond van meer leservaringen zijn eigen lichaam ook zonder hulp beter leert gebruiken.

De leraar maakt daarbij gebruik van beide handen die de lichaamshouding van de leerling - ook tijdens bewegen, handelen en reageren - steeds opnieuw vorm (her-)geven. Op die manier geven de handen van de leraar tegelijkertijd drie soorten informatie

• 1. aan de druk/tastzin.

Om jezelf te overtuigen van de informatiegevoeligheid van dit zintuig hoef je maar geblinddoekt een aantal voorwerpen in je handen te nemen om te constateren dat ze vrijwel altijd door je herkend worden. De druk/tastzin is zeer vormgevoelig. Dat geldt ook - via het 'omkeren' van de werking van dit lichaamszintuig - voor de eigen lichaamsvorm(en).

De leraar maakt in aansluiting bij de lichaamsvorm(en) van de leerling met beide handen zodanige aanrakingscontacten, dat beiden van buitenaf worden geïnformeerd over de houdingen van de leerling in relatie tot zijn bezigheden.

• 1 + 2 aan de spierzin.

De leraar neemt daar, waar zij haar handen heeft, de plaatselijke huid/spierspanning bij de leerling waar; indirect neemt zij ook de huid / spierspanningsverdeling waar in het tussen haar handen liggend gebied en door haar handen systematisch te verplaatsen, in de rest van het lichaam. Tijdens deze aanrakingen informeren haar beide handen de leerling over zijn oneigenlijke relatieve huid/spierspanningen en over de manier waarop hij deze kan opheffen zodat deze kunnen worden herverdeeld.

• 1 + 2 + 3 aan de proprioceptieve zin.

Bij dit zintuig - dat zeer nauw samenwerkt met de tast- en spierzin - liggen de receptoren niet in de huid of in de spieren maar veelal in de gewrichtskapsels.

Om jezelf te overtuigen van de informatiegevoeligheid en sturingsmogelijkheid van dit zintuig, hoef je maar met je ogen dicht een arm op te heffen en vervolgens blind te 'raden' hoe de positie er van is ten opzichte van de rest van het lichaam en dan het resultaat met je ogen te bekijken.

De leraar (her-)coördineert de lichaamsdelen van de leerling tijdens alledaagse lichaamshoudingen, bewegingen, handelingen en manieren van reageren zo, dat de leerling wordt geïnformeerd over de coördinatie van alle lichaamsdelen ten opzichte van elkaar binnen zijn lichaam.

De leerling brengt - via de handen van de leraar - de (her-)integratie van zijn houdingen in kaart. Dit is mogelijk doordat hij zich bewust wordt van het samenwerkingsverband van huid, spieren en gewrichten.

De leraar stuurt steeds waar nodig met handen en woorden bij, neemt waar of, en op welke manier, de leerling de aangegeven informatie in zijn zelfsturing overneemt, stuurt opnieuw bij, enz.

Het is de taak van de leerling om, via het 'plaatsen' van zijn aandacht, de door de leraar aangegeven bijsturende informatie in zich op te nemen en zich hierdoor motorisch te laten leiden.

Een les Alexander Techniek 'herprogrammeert' van buitenaf (= de handen van de leraar) het onjuist aangeleerd motorisch lichaamsgebruik van de leerling. De hersenen van de leerling worden op hun beurt - via terugkoppeling van de spieren naar de hersenen - in de gelegenheid gesteld om de sturing van het motorische lichaam (tenminste tijdelijk) juister te 'programmeren'. Gelijktijdig 'herprogrammeert' de leerling van binnenuit zijn onjuist aangeleerd motorisch lichaamsgebruik bewust mee door

• te blijven waarnemen hoe de handen van de leraar van buitenaf zijn houdingen hercoördineren
• door anderzijds actief de informatie die deze handen aan hem geven mee te blijven voelen.

De leerling blijft passief in de zin dat hij het hercoördineren door de leraar weigert over te nemen. De leerling blijft actief in de zin dat hij het hercoördineren door de leraar sensorisch meedenkt en zich hierdoor motorisch laat leiden. Het leerproces resulteert in een sensomotorisch geheugen dat de leerling steeds leraar-onafhankelijker kan raadplegen.

Frank Meulendijks is gezondheidszorgpsycholoog.
Loes Bredius is leraar Alexander Techniek.
(c) Badhuisstraat 164, 4382 AP Vlissingen. Tel. 0118 410342.
E-mail: loesbredius@zeelandnet.nl
Webpagina: http://people.zeelandnet.nl/atbredius/