Het hoe en waarom van ziekte

---

Rob Groen is acupuncturist en fysiotherapeut in Purmerend. Dit artikel is eerder verschenen als onderdeel van een reeks artikelen in de krant Waterland Welzijn. We hebben toestemming van Rob gekregen om een deel van zijn artikelen op InnerNed te plaatsen.

Klik opnieuw op de naam om te sluiten

---

Nogal wat mensen hebben een rechtlijnig idee over ziekte en klachten. Ze zijn ziek als ze klachten hebben en vervolgens moeten ze daar weer zo snel mogelijk van af. Het is lastig, het hindert ze en het komt nooit uit en daarom beklagen ze zich.

Begrijpelijk en menselijk maar wel lastig en fundamenteel onjuist. Lastig omdat ze hun eigen genezing in de weg zitten en onjuist omdat ziekte en gezondheid geen rechtlijnige zaken zijn, maar eerder chaotisch en onvoorspelbaar.

Voordat we ons echt ziek voelen is er meestal een duister traject van lichte verstoringen die we niet opmerken. Het sluimert zogezegd in onze lichaam/geest. Als je wel opmerkzaam bent zul je merken dat je jezelf niet optimaal voelt. Je bent moe, je stoot tegen tafels en stoelen, je kan je niet concentreren, je bent snel kwaad of geïrriteerd en ga zo maar door. Kleine verstoringen dus. Want als je klachten hebt is er in ieder geval sprake van een verstoring in het normale functioneren van je lichaam/geest.

Wij mensen hebben net als alle andere levende wezens een ingebouwd regelmechanisme wat ons op de rails houdt. Zonder dat wij het merken wordt alles in onze lichaam/geest geregeld. Onze hartslag, onze bloeddruk, onze spierspanning en houding, onze ademhaling, onze bloedsuiker, onze hormoonspiegel... alles wordt in een flexibel evenwicht gehouden rond een instelwaarde. Zo is de instelwaarde van de bloeddruk gemiddeld 80-120 mm Hg. en onze lichaamstemperatuur ca. 37.0 graden Celsius. Dit is van enorm belang. Zonder zijn we reddeloos verloren en sterven. Logisch dus dat je altijd stiekem bezig bent je eigen unieke evenwicht te bewaren.

Dit lukt echter niet altijd zonder slag of stoot. Een simpel virusje, een beenbreukje, een moeilijk te accepteren tegenslagje, een koudje en je bent uit je evenwicht. De lichaam/geest moet er de schouders onder zetten om de boel te repareren en weer in evenwicht te krijgen. Dit doet het geheel en al uit zichzelve zonder van boven opgelegd commando, maar uiteraard met vervelende ongemakken zoals pijn, stijfheid, koorts, zwelling, neerslachtigheid, moeheid en/of weerzin. 

Juist deze zaken willen we niet en dus verzetten we ons ertegen. Zo belemmeren we ons herstel. Ik nodig niemand uit om elk ongemak uit te pluizen en overal aan mee te geven. Dat hoeft niet want meestal lost het onbewuste genezingsprincipe van je lichaam/geest dit op. Gaan klachten echter niet over, dan moeten er echter wat lampjes gaan branden in de cockpit. Luisteren we naar de signalen of duwen we door?

In de regel kunnen we een hoop hebben, maar er zijn grenzen aan ons herstelmechanisme. Bij sommige ernstige aangeboren of gecompliceerde ziektes werkt het lichaam/geest herstelprincipe niet volledig. Er is een defect wat niet kan worden verholpen, het defect is dan "ingebakken". Toch werkt het herstelprincipe dan wel. We zijn nooit helemaal ziek. Er blijven genoeg functies over die het leven waarborgen, echter met beperkingen en aanpassingen.

Het is dus helemaal niet zo erg als we eens wat ongemak hebben. Stijfheid, hoofdpijn, verkoudheden, griep, opgeblazen buiken, vermoeidheid, lichte diarree, voorbijgaande verstopping... Het zijn dingen die helaas bij het leven horen en zijn vaak niets anders dan pogingen om het evenwicht in ons weer te herstellen.

Lichte voorbijgaande klachten zijn dus niet iets om je druk over te maken. Iedereen mankeert in die zin wel wat. Het heeft ook weinig zin om je erover te beklagen. De dokter kan dan ook weinig doen behalve wat adviezen geven. De natuur in onszelf geneest, niet de dokter of therapeut. Wij creëren de juiste voorwaarden en meer niet. Een mooie overpeinzing.