Geschiedenis 2

Op zoek naar een therapeut?

: De hulpzoek wijzer :
: Praktijkendatabase :

Geschiedenis van de lichaamsgerichte psychotherapie - 2

2. Mesmer, Janet en Freud

Klik op de auteursnaam voor informatie

Dit is een bijdrage van Hylke Bonnema

Franz Anton Mesmer

In het verleden had Paracelsus, Carl Jung¹s grote voorbeeld, als healer, mysticus en filosoof al het pad van de psychotherapie betreden, maar de eerste psychotherapeut die afstand nam van het door de kerk gedomineerde exorcisme was Franz Anton Mesmer. Hij kan oprecht gezien worden als de grondlegger van de hedendaagse psychotherapie (Ellenberger, 1972).

Deze man, die promoveerde op de invloed van planeten op de gesteldheid van de mens, is de ontdekker van het magnetisme. Zijn theorie bestond uit het principe dat het gehele universum gevuld is met een subtiele vloeistof die de verbinding vormt tussen de mens, de aarde en de hemellichamen. Een verstoring van deze vloeistof zou volgens Mesmer tot ziekte kunnen leiden in de mens en de therapeut zou dan door middel van handoplegging deze vloeistof kunnen geleiden naar de patiënt.
Puysegur, een van Mesmer¹s studenten, heeft de beweging groot gemaakt en is de ontdekker van magnetische slaap, wat nu bekend staat als "mesmerizing", ofwel hypnose. Mesmer's methode vond geen acceptatie door een officiële wetenschappelijke commissie, die jaren later aan het eind van de negentiende eeuw hetzelfde principe, maar nu door Charcot naar voren gebracht, wel goedkeurde. Charcot werkte samen met Bernheim, die nu de door de Amerikaan Braid bedachte term hypnose gebruikte voor Mesmer¹s en Puysegur¹s magnetische slaap (Ellenberger, 1972).

Pierre Janet

In deze tijd was het Charcot die Pierre Janet aanstelde als hoofd van het laboratorium voor Fysiologische Psychologie in het Salpetière ziekenhuis in Parijs. Deze man kan gezien worden als de grootvader van de lichaamsgerichte psychotherapie en één van de grondleggers van de psychoanalyse. Hij was één van de personen die Freud geïnspireerd heeft.

Dit is bevestigd door Carl Jung en William James (Boadella, 1997). Janet had namelijk al bij zijn cliënte Lucie, zeven jaar voor Freud, door middel van catharsis een "cure" (genezing) bereikt.

Janet deed in zijn laboratorium veel onderzoek. Enkele van zijn conclusies waren dat neurotici niet goed ademhaalden en dat er een verband bestond tussen "verstopte" lichaamsdelen, verstoorde bloedsomloop, verhoogde of verlaagde bloeddruk en onevenwichtigheid. Hij zag verder in dat massage nodig was om de contractie in de spieren op te lossen. Zijn inzicht was dat onze proprioceptie van cruciaal belang is voor ons lichaamsbeeld, plaats in de wereld, coördinatie en organisatie van beweging.

Sigmund Freud

Evenals Janet schreef ook Freud over het verband tussen het ego en het lichaam.

Freud zag dat de ontwikkeling van het ego verbonden was met de ervaring van het lichaam. De mate waarin een kind lichaamssensaties ervaart, door bijvoorbeeld vastgehouden te worden, bepaalt de ontwikkeling van bepaalde ego functies van het kind.

Waarom besloot Freud toch alleen gebruik te maken van de vrije associatie en niet van aanraking zoals hij eerder wel deed (Lowen, 1975)?

Ten eerste wilde hij zich waarschijnlijk distantiëren van zijn onwetenschappelijke voorgangers die gebruik maakten van handoplegging. Ten tweede wilde hij afstand nemen van de fysieke methoden die gebruikelijk waren in de psychiatrie in zijn tijd. Ten derde leefde Freud in de Victoriaanse tijd waar seksualiteit een taboe was. Voor de mannelijke therapeut zou het moeilijk zijn het onstuimige id in het gareel te houden wanneer hij zijn patiënten aanraakte. In zijn theorieën seksualiseert Freud intermenselijke relaties. Hij heeft een theorie gebaseerd op de bevrediging van driften, ontlading van bepaalde op een lichaamsdeel georiënteerde libido.

Tegenwoordig zijn we overtuigd dat intermenselijk contact van belang is voor de ontwikkeling van de mens (Spitz,1957; Bowlby, 1969). Niet alle aanraking hoeft te worden geseksualiseerd. Mensen hebben behoefte aan genegenheid en warmte. Als vierde en laatste reden waarom Freud niemand meer aanraakte in zijn latere methode was, dat hij niet de infantiele behoeften wilde bevredigen om op die manier de noodzakelijke frustratie die nodig is om te groeien te doen afnemen (Smith, 1998).

		Virtueel tijdschrift over spiritualiteit, geneeswijzen en psychologische onderwerpen

	Andere layout kiezen \|\| Zoeken

Geschiedenis van de lichaamsgerichte psychotherapie - 2

2. Mesmer, Janet en Freud

Franz Anton Mesmer

Pierre Janet

Sigmund Freud

Meer over lichaamsgerichte psychotherapie: