Sterven en rouwen in het jodendom
Recht om te leven en te sterven
Euthanasie
Het sterven
Na het sterven
Voor de begrafenis
de Chevre Kaddiesja
Reiniging, kleding, kisting
De begrafenis
Crematie en balseming
De eerste week van rouw
Hoe verder?

Kleine advertenties:


Ontwerp: www.shanra.nl

Ontwerp: www.shanra.nl

Pad naar dit artikel: Hoofdmenu > Spiritualiteit > Sterven en rouwverwerking > Sterven en rouwen in het jodendom >

Euthanasie

Een bijdrage van Sasja Martel

Rabbi Meir vergeleek een stervende (gosees) met een flikkerend licht: op het moment dat men het aanraakt, maakt men het uit.

Het verbod een stervende aan te mogen raken klinkt misschien heel wreed, omdat juist stervenden behoefte hebben aan fysieke nabijheid. Maar de traditie lijkt het hier op te nemen voor de kwetsbare partij, de stervende in dit geval. Een stervende kan door het minste of geringste overlijden. Net zoals bij het troosten het de rouwende is die mag aangeven wanneer en hoeveel nabijheid hij of zij wil, zo is het in principe ook aan de stervende aan te geven wat hij nodig heeft. Wanneer de stervende duidelijk zelf aangeeft bepaalde behoeftes te hebben, wie zal dit niet beantwoorden? Het enige wat men een stervende niet mag geven is actieve hulp bij het sterven. Het moment van leven en sterven zijn in de handen van de Hemel. Zodra een stervende echter niet meer kan aangeven wat hij of zij nodig heeft waarschuwt de traditie voor handelingen, die ondoordacht zijn.

Het jodendom verbiedt euthanasie, maar een zekere vorm van passieve euthanasie lijkt toegestaan op het moment dat een mens stervende is, maar door externe factoren hierin belemmerd wordt. Een mens heeft volgens de joodse traditie het recht om te leven maar ook het recht om te sterven! Zo mag een houthakker, die hout hakt in de buurt van een stervende gevraagd worden te stoppen als dit lawaai het sterven belemmert.
Ook mag men niet altijd bidden voor het in leven blijven van iemand die al stervende is. "Actieve euthanasie" wordt in de traditie aangeduid met het verbod om het kussen op te schudden, wat het sterven actief zou bespoedigen (dus ook geen medicijnen die dit bewerkstelligen) In bepaalde gevallen kan, volgens sommige autoriteiten, ook de medische apparatuur, die een stervende (gosees) belet te sterven, weggehaald worden.

Men moet er natuurlijk wel zeker van zijn dat de patiënt stervende is. Aangezien vandaag de dag, mede onder invloed van de verregaande wetenschap, vaak niet meer duidelijk is of men al een gosees is (stervende) worden er soms mensonwaardige beslissingen genomen, buiten de desbetreffende patiënt en familie om.
Vandaar dat een aantal autoriteiten op dit gebied zich zo fel verzet tegen elke vorm van euthanasie, ook de passieve.

Inleiding
Recht om te leven en te sterven
Euthanasie
Het sterven
Na het sterven
Voor de begrafenis
de Chevre Kaddiesja
Reiniging, kleding, kisting
De begrafenis
Crematie en balseming
De eerste week van rouw
Hoe verder?

Over (re) incarnaties

Sasja Martel(1954) studeerde theologie aan de Universiteit van Amsterdam, judaica aan de Katholieke Theologische Hogeschool te Amsterdam en aan de Hebreeuwse Universiteit te Jeruzalem waar zij 10 jaar woonde. Zij is sinds 1976 free lance docente Jodendom en de relatie Jodendom - Christendom in Nederland en Duitsland. Is afgestudeerd op het onderwerp 'De joodse visie op sterven en rouwen', waarbij de met name de rol van de gemeenschap in het rouwproces van de enkeling werd onderzocht. Momenteel schrijft zij een boek over dit onderwerp dat eind 2003 zal uitkomen. Inschrijven op de intekenprijs is al mogelijk (ongeveer 25 euro) via haar email (sasjael@hotmail.com). Zij is modern orthodox en lid van de joodse gemeente te Amsterdam en initiator van het in oprichting zijnde joodse hospice Immanuel te Amstelveen.