Inleiding reeks:

Deze drieluik beschrijft hoe negatieve oordelen en meningen ons beïnvloeden, hoe waarneming en houding hierin van fundamenteel belang zijn, en hoe we een positievere basishouding kunnen verweven. Mensen reageren regelmatig erg automatisch en emotioneel en vaak, achteraf gezien, verergert dat de problemen alleen maar. Vaak wordt te pas en onpas een mening of oordeel gegeven. Maar dat is niet vrijblijvend. Bewustzijn van de oorzaak en effecten van ons gedrag en houding kan bijdragen tot bewuster gedrag met positiever resultaat.

Dit is het eerste artikel in de drieluik Verhef en word verheven, over meningen, negatieve oordelen, houding en hoe positiever te zijn

Artikel 1: Mening en Negatief Oordeel
Artikel 2: Perceptie en attitude
Artikel 3: Het glas is half vol

Verhef en word verheven

is vice-versa

veroordeel en wordt veroordeeld

Over de mechanismen achter het grote deel van de negatieve oordelen gaat dit artikel.

Artikel 1: Mening en Negatief Oordeel

Het lijkt wel of iedereen zijn mening niet onder stoelen of banken steekt: "Ik vind", "volgens mij" .... maar veel vaker worden dingen stelliger gesteld: "het is" ..., "jij bent" .... (negatief, kwetsend, kleinerend), "jij weet niet..." (diskwalificerend).

Mensen vinden het erg belangrijk dat ze een mening hebben. Sommigen zijn zo vriendelijk die niet altijd te spuien, maar een mening vormen, hebben en uiten wordt in onze nederlandse cultuur heel belangrijk gevonden. Bijna een rechtvaardiging voor je identiteit: je bent pas iemand als je een mening hebt. Een wetmatigheid lijkt te zijn, hoe onbelangrijker onzekerder en weinig invloedrijker, hoe vaker, scherper, groter, negatiever en luider de mening, en vise versa: hoe belangrijker en volwassener de persoon, hoe minder vaak een mening, zachtere en vriendelijkere mening.

Mening versus negatief oordeel

Als je jezelf eens afvraagt wat het verschil is tussen een mening en een oordeel, is de kans groot dat de conclusie is dat een mening nog vrij en open is, en niet beslissend.
Een oordeel is veel meer finaal van karakter. Er is een fout gevonden, een standpunt ingenomen. Of een oordeel zich laat openen is niet afhankelijk van de feiten maar van de geest die het oordeel stelt.

Mening en de wet: De wet zegt dat je een politieman een l*l mag vinden, maar het moment dat je hem een l*l noemt zonder "ik vind" ervoor ben je strafbaar.

Mening

Maar hoe vaak is een mening eigenlijk nog wel echt open voor verandering? Veel vaker is een mening het oordeel van een persoon, en is die persoon ook niet van plan van "mening" te veranderen, en hij beslist aan de hand van zijn "mening".
Mening is een maatschappelijk geaccepteerd woord waarbij we begrijpen dat je de ander nog vrij laat. Ik mag alles vinden, mijn eigen opvattingen hebben.
Waarom geven mensen zo vaak ongevraagd hun mening? Eenieder weet eigenlijk wel dat ongevraagd in de meeste situaties ook echt ongewenst is. Onzekerheid is volgens mij de grootste kandidaat.

Oordeel

Over oordelen oordeelt de maatschappij veel minder vriendelijk. Dat is not done. "Je mag niet oordelen" want "oordelen is niet netjes." Aanname hierbij is het negatieve karakter van het oordeel. Als we daar even verder naar kijken: een (negatief) oordeel is een kwaliteitsbeslissing met betrekking tot de morele integriteit, normen en waarden en intentie van gedrag.

Oordelen doe je altijd op basis van uitgangspunten en veel daarvan zijn ongecheckte aannames. De uitgangspunten zijn ervaringen, gevoelens, denkbeelden, normen en waarden en ALTIJD afhankelijk van perceptie.

Feitelijk is het neutrale vermogen tot oordelen een soort individuele kompas, een vermogen tot inschatten, vaak vanuit de functie om te (kunnen) beschermen. Om te oordelen heb je begrip en inlevingsvermogen nodig, en je basishouding en het spirituele innerlijk kompas kleuren je oordeel. Oordelen wordt in werking en kracht bepaald door de emotionele en geestelijk groei en ontwikkeling of de rijpheid van de geest die haar stuurt.

Resultaat oordeel voor beoordeelde:
Oordelen worden altijd als beperkend en negatief ervaren. En niemand vind het leuk om te worden gezien als "fout". Niemand vindt het leuk als er door een ander over jou geoordeeld wordt. Oordelen zijn belastend, en kunnen worden geïnternaliseerd. Oordelen is afbreken. Er is dus geen positief effect van een negatief oordeel.

Resultaat oordeel voor veroordeler:
Door te oordelen haal je jezelf naar beneden. Negatief spreken over iemand wordt NOOIT gezien als iets positiefs. Het wordt gezien als karakterfout om anderen naar beneden te (proberen te) halen. Negatief oordelen is ook de ingang van een negatieve spiraal, want mensen reageren er ook op.

Waarom negatief oordelen

Pijn doet oordelen. Omdat mensen zich zeer kwetsbaar voelen, gekwetst voelen, aangevallen voelen, of bang zijn om gekwetst te worden, of gewoon onzeker of bang zijn. Oordelen geeft ook de illusie van weten en schijnzekerheid.

Om deze redenen proberen we anderen te oordelen en kwetsen voordat wij gekwetst worden, of nadat we gekwetst zijn. Door de imperfecties en fouten van anderen aan het licht te brengen hebben we de illusie dat wij er dan beter uitkomen.

Negatief oordelen is ook jezelf erboven zetten (want jij oordeelt over anderen) en (onbewust) (de illusie van) voordeel zoeken/ hebben bij het oordelen. Dat kan ter verdediging zijn.

Negatief oordelen komt voort uit een negatieve basishouding, slecht zelfbeeld of onzekerheid. Als ik kijk naar oordelen door onzekerheid, dan merk ik dat oordelen (schijn)zekerheid geeft. Dan weet je in ieder geval wat je daar mee gaat doen. Door te oordelen haal je de onzekerheid weg. Je beslist, kadert, plaatst in hokjes, en haalt de onzekere momenten weg doordat je al beslist hebt. Je "weet" het.

Generaliseren is een soort oordeel. Het in hokjes plaatsen doet altijd de uitzonderingen tekort. Wees liever specifiek in je oordeel.

Advies: Stel je negatieve oordeel uit [tot in het oneindige], zoek steeds meer feiten, materiaal. Houdt je mening voor jezelf. Onderzoek je mening, check de aannames en je perceptie. Nuanceer. Geef niet ongevraagd je mening. (Houd je mond, wees onzeker in stilte.) Beperk je tot observaties van gedrag en wees specifiek en gedetailleerd. Hou een slag om de arm. Zorg ervoor dat je precies kan verwoorden waar je oordeel op gebaseerd is.

Als je meer wilt weten over hoe ongelooflijk belangrijk oordelen is als onderdeel van onze persoonlijkheid probeer dan eens de volgende meditatie:

Herhaal hardop voor 30 minuten per dag, een paar dagen achter elkaar.

• Ik laat alle oordelen los

Als je je oordelen wilt loslaten, doe dan deze meditatie:

Herhaal hardop voor 30 minuten per dag, een paar dagen achter elkaar.

• Ik laat alle pijn los

Slot: Veroordelen is negatief, en zelf-destructief en contra-productief. Niemand is ooit beter geworden van of gegroeid door een negatief oordeel of negatieve feedback. Een alternatief is complimenten geven en anderen helpen om te doen groeien en bloeien. Het verschil tussen de oordelen negatief aanwenden en positief is attitude.

Reeks: Verhef en word verheven: De werking van de mind.
Zie artikel 2: Perceptie en attitude
En artikel 3: Het glas is halfvol

Verhef en word verheven is vice-versa veroordeel en wordt veroordeeld